Химид «цэвэр» гэж юу гэсэн үг вэ?
Өдөр тутамд «цэвэр» гэж юу ч нэмээгүй, бохирдоогүйг хэлдэг. Савлагаан дээр «цэвэр жүржийн шүүс» гэж бичсэн ч шүүсэнд ус, чихэр, бусад олон бодис бий. Химид энэ нь холимог.
Химид цэвэр бодис гэж зөвхөн нэг элемент эсвэл нэг нэгдлээс тогтсон бодисыг хэлнэ. Төмөр, алт, хүчилтөрөгч бол элемент. Ус H2O, хоолны давс NaCl бол нэгдэл.
| Шинж | Цэвэр бодис | Холимог |
|---|---|---|
| Бөөмсийн төрөл | Нэг | Хоёр ба түүнээс олон |
| Найрлага | Тогтмол | Өөрчлөгдөж болно |
| Хайлах, буцлах цэг | Тогтмол | Тогтмол биш |
| Жишээ | Алт, нэрмэл ус, хоолны давс | Агаар, далайн ус, сүү |
Цэвэр эсэхийг хэрхэн шалгах вэ?
Гол арга бол хайлах эсвэл буцлах цэгийг хэмжих. Цэвэр бодис яг нэг температурт хайлж, бүгд хайлж дуустал термометр зогсоно. Холимог нэг цэгт биш, мужаар аажим хайлдаг.
Цэвэр ус 1 атм даралтад 0°C-т хөлдөж, 100°C-т буцална. Усанд давс нэмэхэд хөлдөх цэг 0°C-ээс доош буурч, буцлах цэг 100°C-ээс дээш гарна. Тиймээс тунгалаг шингэн цэвэр эсэхийг нүдээр биш, термометрээр шалгадаг.
Цэвэр бодис, холимгийг Nalukh chem аппаас харьцуулаарай
Хоёр товчоор горимоо сольж, бөөмсийн ялгааг харна. Энэ симулятор бүтэн эрхэд багтдаг. Татах нь үнэгүй, бүртгэлгүйгээр 2 бүлэг, 5 симулятор нээлттэй.
Симуляторыг хэрхэн ашиглах вэ?
- Симулятор Цэвэр горимд нээгдэнэ. Бүх бөөм нэг өнгөтэй, гарчигт Цэвэр бодис гэж бичигдэнэ.
- Холимог товчийг дарна. Бөөмс хөх, улбар шар, ногоон гурван өнгөтэй болж, гарчиг Холимог бодис болно.
- Гарчгийн доорх тайлбарыг уншина. Цэвэр бодис тогтмол хайлах цэгтэй, холимог тогтмол хайлах цэггүй гэж бичигдэнэ.
- Хоёр товчийг ээлжлэн дарж харьцуулна.
Энэ симулятор бөөмсийн төрлийг харуулдаг, температур хэмждэггүй. Хайлах муруйг Цэвэршлийн муруй симулятор дээр зурж харна. Холимгийн төрлүүдийг холимог бодисын заавраас үз.
Симулятор дээр оролдож үзэх даалгавар
- Цэвэр ба Холимог горимд хэдэн өнгийн бөөм байгааг тоол. Хариу: 1 ба 3.
- Товчийг сольж бөөмсийн хөдөлгөөнийг хар. Хурд нь өөрчлөгдөх үү? Хариу: Үгүй, зөвхөн өнгө нь солигдоно. Цэвэр бодис, холимгийн ялгаа нь хөдөлгөөнд биш, бөөмсийн төрөлд байна.
- Давстай усыг бөөмсөөр төсөөл. Аль горимтой таарах вэ? Хариу: Холимог. Давстай усанд H2O молекул, Na+, Cl− ион гэсэн гурван төрлийн бөөм бий.
Түгээмэл алдаа
- «Ус хоёр элементээс тогтдог тул холимог». Буруу. H2O молекул бүр ижил тул ус цэвэр бодис, нэгдэл.
- «Тунгалаг шингэн цэвэр байдаг». Буруу. Давстай ус, чихэртэй ус тунгалаг боловч холимог. Цоргоны усанд ч ууссан бодис бий.
- «Цэвэр бол уухад сайн». Буруу. Химид цэвэр гэдэг нь зөвхөн найрлагын тухай ойлголт. Ундны усанд ууссан бодис байдаг ч уухад тохиромжтой.
