Урвалын механизм гэж юу вэ?
Тэгшитгэл урвалын эхлэл, төгсгөлийг заадаг. Механизм харин дунд нь юу болдгийг тайлбарладаг: ямар холбоо түрүүлж тасрах, электрон хаашаа шилжих, ямар завсрын бөөм үүсэх. Механизмыг мэдвэл бүтээгдэхүүнийг цээжлэхгүйгээр таамаглаж болно.
Органик урвалын гол төрлүүд
| Төрөл | Юу болдог вэ | Симулятор дахь жишээ |
|---|---|---|
| Халах | атом эсвэл бүлэг өөр атомаар солигдоно | метан хлоржих |
| Нэгдэх | давхар холбоо тасарч, атом нэгдэнэ | этен бромтой нэгдэх |
| Ялгаруулах | бага молекул салж, олон холбоо үүснэ | этанолоос этен гарах |
| Эфиржих | хүчил, спиртээс эфир, ус үүснэ | этил этаноат |
| Гидролиз | ус эфирийн холбоог таслана | пропил этаноатын гидролиз |
| Исэлдэх | спирт альдегид, дараа нь хүчил болно | этанол → этаналь |
| Полимержих | мономерууд урт гинж үүсгэнэ | этилен → полиэтилен |
| Изомержих | томьёо хэвээр, бүтэц өөрчлөгдөнө | бутан → 2-метилпропан |
| Азотын нэгдэл | анилины давс, диазонийн давс, азо будаг үүснэ | анилин давсны хүчилтэй |
Марковниковын дүрэм яагаад ажилладаг вэ?
Дүрэм: тэгш хэмгүй алкенд устөрөгч нь устөрөгч олонтой нүүрстөрөгчид нэгдэнэ. Пропен HBr-тэй урвалд ороход 2-бромпропан голлон үүсдэг.
- Давхар холбооны электрон HBr-ийн устөрөгч рүү шилжинэ.
- Устөрөгч төгсгөлийн нүүрстөрөгчид нэгдэж, дунд нүүрстөрөгч дээр хоёрдогч карбокатион үүснэ.
- Бромид ион эерэг цэнэгтэй нүүрстөрөгчид нэгдэнэ.
Устөрөгч дунд нүүрстөрөгчид нэгдвэл анхдагч карбокатион үүсэх байсан. Энэ нь тогтвор муутай тул уг зам бараг явагддаггүй. Карбокатионы тогтвортой байдал: гуравдагч (3°) > хоёрдогч (2°) > анхдагч (1°).
Механизмыг Nalukh chem аппаас алхмаар үзээрэй
Энэ симулятор бүтэн эрхэд багтдаг. Татах нь үнэгүй, бүртгэлгүйгээр 2 бүлэг, 5 симулятор нээлттэй.
Симуляторыг хэрхэн ашиглах вэ?
- Судлах горимд зүүн дээд мөрөөс урвалын төрлөө сонгоно: Халах, Нэгдэх, Ялгаруулах гэх мэт.
- Жагсаалтаас урвал дарна. Төв хэсэгт эх бодис гарна.
- Сумтай товчоор алхмаар урагш, хойш явна. Хоёр сумтай товч алхмуудыг 0.9 секунд тутам автоматаар гүйлгэнэ, дугуй сумтай товч эхэнд буцаана.
- Өнгийг ажигла: улаан холбоо тасарна, ногоон тасархай холбоо үүснэ, муруй сум электроны шилжилтийг заана, ⊕ бол карбокатион.
- Дэлгэмэл товчоор молекулын зургийг Хураангуй, Холбоосон хэлбэрт сольж болно.
- Баруун талд ТЭГШИТГЭЛ, АЛХМЫН ТАЙЛБАР, ЯАГААД? хэсгийг унш.
- Сорил горимд 10 асуулт гарна: бүтээгдэхүүн, урвалын төрөл, Марковниковын дүрэм, нөхцөл.
Симулятор дээр оролдож үзэх даалгавар
- Пропен HBr-тэй — Марковниковын дүрэм урвалыг алхмаар гүйлгэж, карбокатион ямар нүүрстөрөгч дээр үүсэхийг ол. Хариу: дунд нүүрстөрөгч дээр.
- Этанол 170 °C-т — этен, Этанол 140 °C-т — диэтилийн эфир хоёрыг харьцуул. Хариу: ижил бодис, ижил хүчил боловч 170 °C-т этен, 140 °C-т диэтилийн эфир гарна.
- Иодметан шүлттэй халах урвал, 2-бромбутан KOH-той — Зайцевын дүрэм хоёрын нөхцөлийг харьцуул. Хариу: усан уусмал дахь KOH халах урвал, спиртэн уусмал дахь KOH ялгаруулах урвал өгнө.
- Кучеров: ацетилен устай — этаналь, Кучеров: пропин устай — ацетон хоёрын бүтээгдэхүүнийг харьцуул. Хариу: ацетилен альдегид, пропин кетон өгнө.
Түгээмэл алдаа
- Марковниковын дүрмийг этенд хэрэглэх. Этен тэгш хэмтэй тул хоёр нүүрстөрөгч ижил, нэг л бүтээгдэхүүн гарна.
- Халах урвалыг халаах үйлдэлтэй андуурах. Халах урвал гэдэг нь атом солигдохыг хэлнэ.
