Үелэх хандлага гэж юу вэ?
Элементүүдийг протоны тоогоор жагсаахад шинж чанар нь тодорхой чиглэлээр өөрчлөгдөнө. Үүнийг үелэх хандлага гэнэ. Симулятор дөрвөн шинжийг харуулна:
| Шинж | Юуг хэлэх вэ | Үеэр баруун тийш | Бүлгээр доош |
|---|---|---|---|
| Атомын радиус | Атомын хэмжээ | Багасна | Томорно |
| Ионжлолын энерги | Атомаас нэг электрон салгахад шаардагдах энерги | Өснө | Буурна |
| Цахилгаан сөрөг чанар | Холбоон дахь хос электроныг өөр рүүгээ татах чадвар | Өснө | Буурна |
| Металл шинж | Электроноо амархан алдах чадвар | Буурна | Ихэснэ |
Яагаад ингэж өөрчлөгддөг вэ?
- Үеэр баруун тийш протон нэмэгдэж цөмийн цэнэг ихэснэ, бүрхүүлийн тоо хэвээр байна. Гадаад электронууд цөм рүү илүү хүчтэй татагдаж, атом жижгэрнэ. Электроныг салгахад хэцүү болно.
- Бүлгээр доош шинэ бүрхүүл нэмэгдэж, гадаад электронууд цөмөөс холдоно. Дотоод бүрхүүлүүд цөмийн таталтыг сулруулна. Атом томорч, электроноо амархан алдана.

Хандлагуудыг Nalukh chem аппаас харьцуулаарай
Шинжээ сонгоод элемент бүрийн утгыг өнгөт хүснэгтээс хар. Энэ симулятор бүтэн эрхэд багтдаг. Татах нь үнэгүй, бүртгэлгүйгээр 2 бүлэг, 5 симулятор нээлттэй.
Симуляторыг хэрхэн ашиглах вэ?
- Дээд мөрний Радиус, Ионжлол, Цахилгаан сөрөг, Металл табаас шинжээ сонгоно.
- Эхний 20 элемент тухайн шинжийн утгаар өнгөлөгдөнө. Цайвар нүд бага, бараан нүд их утгатай.
- Элементийн нүдийг товшино. Баруун самбарт нэр, дугаар, үе, бүлэг, тухайн шинжийн утга гарна.
- Самбарын доод мөрөнд чиглэлийн товч тайлбар бичигдэнэ.
- Нэг мөрөөр баруун тийш, нэг баганаар доош товшиж утгыг харьцуулна.
Ионжлолын энергийн онцгой тохиолдол
Үеэр баруун тийш ионжлолын энерги ерөнхийдөө өсдөг ч 2-р үед хоёр газар буурна:
| Алхам | кЖ/моль | Шалтгаан |
|---|---|---|
| Be → B | 899 → 801 | Борын гадаад электрон 2p-д байдаг. Нэг давхраанд p электроныг s электроноос салгахад амархан. |
| N → O | 1402 → 1314 | Хүчилтөрөгчид 2p-ийн нэг орбиталд 2 электрон хосолж, хоорондоо түлхэлцдэг. Тиймээс нэгийг нь салгахад амархан. |
Симулятор дээр оролдож үзэх даалгавар
- Радиус табаас хамгийн том, хамгийн жижиг атомыг ол. Хариу: кали 0.243 нм, гели 0.031 нм.
- Ионжлол табаас 3-р үеийг натриас аргон хүртэл товшоод утга буурсан хоёр газрыг ол. Хариу: Mg 738 → Al 578, P 1012 → S 1000. Шалтгаан нь 2-р үеийнхтэй ижил.
- Цахилгаан сөрөг табаас He, Ne, Ar дээр дар. Яагаад тоо гарахгүй вэ? Хариу: инертийн хий холбоо бараг үүсгэдэггүй тул энэ утга тодорхойлогдоогүй.
- Металл табаас хагас металлыг ол. Хариу: бор, цахиур.

