Урвалын хурд гэж юу вэ?
Урвалын хурд нь нэгж хугацаанд бодисын концентраци хэр их өөрчлөгдөхийг заана. Сурах бичигт υ үсгээр тэмдэглэж, υ = ΔC ÷ Δt гэж бичдэг. Нэгж нь моль/(л·с).
Урвал явагдахын тулд бөөмс мөргөлдөх ёстой. Гэхдээ мөргөлдөөн бүр урвалд хүргэдэггүй: бөөм идэвхжлийн энергиэс их энергитэй байх хэрэгтэй. Идэвхжлийн энерги нь урвал эхлэхэд хамгийн багадаа шаардлагатай энерги юм.
| Хүчин зүйл | Юу өөрчлөгдөх вэ? | Жишээ |
|---|---|---|
| Температур | Бөөмс хурдан хөдөлж, хүчтэй мөргөлдөнө | Сүү хөргөгчинд удаан исдэг |
| Концентраци | Нэгж эзлэхүүн дэх бөөм олширч, мөргөлдөөн нэмэгдэнэ | Давсны хүчил өтгөн байх тусам цайр хурдан уусна |
| Гадаргуугийн талбай | Бодисын мөргөлдөх гадаргуу томорно | Нунтаг шохойн чулуу бөөн чулуунаас хурдан урвалд орно |
| Катализатор | Идэвхжлийн энерги багасна | MnO2 устөрөгчийн хэт ислийн задралыг хурдасгана |
Катализатор урвалын дараа өөрөө хэвээр үлддэг. Ингибитор эсрэгээрээ урвалыг удаашруулна: төмрийн зэврэлтийг сааруулахад хэрэглэдэг.
Вант-Гоффын дүрмээр температур 10°C-аар өсөхөд олон урвалын хурд 2–4 дахин ихэсдэг. Жишээ нь температурын коэффициент 2 бол 30°C-аар өсөхөд хурд 2³ = 8 дахин ихэснэ.
Урвалын хурдыг Nalukh chem аппаас туршаарай
Энэ симулятор бүтэн эрхэд багтдаг. Татах нь үнэгүй, бүртгэлгүйгээр 2 бүлэг, 5 симулятор нээлттэй.
Симуляторыг хэрхэн ашиглах вэ?
Зүүн талын хайрцагт бөөмс хөдөлнө. Дээд мөрөнд хурд Удаан 🐢, Дунд эсвэл Хурдан 🔥 гэж харагдана.
- 🌡️ Температур гулсуурыг баруун тийш татна: бөөмс хурдан хөдөлнө.
- 🧪 Концентраци гулсуурыг өтгөн тал руу татна: бөөмс олширно.
- 🪨 Гадаргуугийн талбай гулсуурыг нунтаг тал руу татна: бөөмс жижгэрнэ.
- Нэмэлт бодис хэсгээс Байхгүй, Катализатор эсвэл Ингибитор товчийг сонгоно. Катализатор ногоон цэгээр, ингибитор улаан загалмайгаар зурагдана.
- Баруун дээд мөрөнд идэвхжлийн энерги хэрхэн өөрчлөгдөхийг харна. Хурд өсөх тусам бөөмсийн өнгө цэнхэрээс улаан болж өөрчлөгдөнө.
Симулятор дээр оролдож үзэх даалгавар
Симулятор нээгдэхэд хурд Удаан 🐢 байна.
- Гулсууруудаас зөвхөн нэгийг баруун зах руу тат. Аль нь хурдыг Хурдан 🔥 болгох вэ? Хариу: аль нь ч биш, гурвуулаа Дунд хүртэл хурдасгана.
- Нэмэлт бодисгүйгээр Хурдан 🔥 болгоход хэдэн гулсуур хөдөлгөх вэ? Хариу: гурвыг нь. Хоёрыг баруун зах руу татахад Дунд хэвээр байна.
- Катализатор сонгоод зөвхөн температурын гулсуурыг баруун зах руу тат. Хариу: Хурдан 🔥 болно.
- Ингибитор сонгоод гурван гулсуурыг бүгдийг баруун зах руу тат. Хариу: Дунд хэвээр үлдэнэ.
Симулятор хурдыг тоогоор биш, гурван шатаар харуулдаг. Гулсуурууд хүчин зүйлсийг харьцуулахад зориулагдсан, бодит урвалын хэмжилт биш.
Өдөр тутам ба үйлдвэр дэх жишээ
- Хоол хүнсийг хөргөгчинд хадгалахад муудах урвал удааширна.
- Хүхрийн хүчлийн үйлдвэрт V2O5 катализатор SO2 нэгдлийг SO3 болгох урвалыг хурдасгана.
- Хатуу бодисыг нунтаглавал гадаргуу нь томорч, урвал хурдасна.
