Химийн тэнцвэр гэж юу вэ?
Зарим урвал хоёр чигт зэрэг явагддаг: урвалж бүтээгдэхүүн болж, бүтээгдэхүүн буцаад урвалж болно. Ийм урвалыг эргэх урвал гэж нэрлээд ⇌ тэмдгээр бичдэг, жишээ нь N2 + 3H2 ⇌ 2NH3.
Эхэндээ шууд урвал хурдан явна. Бүтээгдэхүүн хуримтлагдах тусам урвуу урвал хурдасна. Хоёр хурд тэнцмэгц динамик тэнцвэр тогтоно. Энэ үед:
- урвал зогсдоггүй, хоёр чигт зэрэг явсаар байна;
- бодисын хэмжээ тогтмол болно, гэхдээ урвалж, бүтээгдэхүүн заавал тэнцүү байдаггүй;
- тэнцвэр зөвхөн битүү саванд тогтоно.
Тэнцвэр хэрхэн шилждэг вэ?
Ле Шательегийн зарчим: тэнцвэрт системд гаднаас нөлөөлвөл систем тэр нөлөөг сулруулах тал руу шилжинэ.
| Нөлөө | Тэнцвэр хаашаа шилжих вэ? |
|---|---|
| Урвалж нэмэх | Бүтээгдэхүүн рүү (баруун тийш) |
| Бүтээгдэхүүнийг зайлуулах | Баруун тийш |
| Температур ихэсгэх | Эндотерм чиглэл рүү |
| Температур бууруулах | Экзотерм чиглэл рүү |
| Даралт ихэсгэх | Хийн моль тоо цөөн тал руу |
| Катализатор нэмэх | Шилжихгүй, тэнцвэр хурдан тогтоно |
Аммиакийн урвал экзотерм, зүүн талд 4, баруун талд 2 моль хийтэй. Иймд даралт ихэсгэвэл тэнцвэр баруун тийш, температур ихэсгэвэл зүүн тийш шилжинэ.
Тэнцвэрийг тоогоор тэнцвэрийн тогтмол Kc илэрхийлдэг. Даралт, концентраци өөрчлөхөд тэнцвэр шилжих ч Kc-ийн утга хэвээр үлдэнэ, зөвхөн температураас хамаарна.
Тэнцвэрийг Nalukh chem аппаас хараарай
Энэ симулятор бүтэн эрхэд багтдаг. Татах нь үнэгүй, бүртгэлгүйгээр 2 бүлэг, 5 симулятор нээлттэй.
Симуляторыг хэрхэн ашиглах вэ?
Хайрцагт 30 бөөм хөдөлнө: цэнхэр нь A, улбар шар нь B. A-г урвалж, B-г бүтээгдэхүүн гэж үзээрэй.
- Хайрцагны доорх мөрөөс A, B бөөмсийн тоог харна.
- ⚖️ Нөхцөл (A ← → B) гулсуурыг баруун тийш татвал A бөөмс аажим B болно. Зүүн тийш татвал B бөөмс A болно.
- Тоо тогтсоны дараа бөөмсийн өнгийг ажиглана: нийт тоо өөрчлөгдөхгүй ч бөөмс хааяа өнгөө сольдог. Энэ бол динамик тэнцвэр.
Гулсуур нь нэг тодорхой нөлөөг биш, нөхцөл өөрчлөгдсөнийг ерөнхийд нь харуулдаг. Симулятор дээр температур, даралтын тоо байхгүй.
Симулятор дээр оролдож үзэх даалгавар
- Гулсуурыг голд нь үлдээгээд тоо тогтохыг хүлээ. A, B тус бүр хэд вэ? Хариу: 15, 15. Гэхдээ бөөмс өнгөө сольсоор байна.
- Гулсуурыг баруун тийш татаад тоо тогтохыг хүлээ. Хариу: B олон, A цөөн болж, тоо дахин тогтмол болно. Шинэ тэнцвэр тогтсон гэсэн үг.
- Аммиакийн урвалд даралт ихэсгэсэн гэж бодоод гулсуурыг зөв тийш нь тат. Хариу: баруун тийш, бүтээгдэхүүн олширно.
- Гулсуурыг хамгийн баруун зах руу тат. Хариу: 30 бөөм бүгд B болно. Энэ бол хялбаршуулсан дүрслэл: бодит эргэх урвалд хоёр тал хоёулаа үлддэг.
Өдөр тутмын жишээ
Хийжүүлсэн ундааг өндөр даралтаар CO2 шахаж савладаг. Лааз онгойлгоход даралт буурч, уусаж байсан CO2 бөмбөлөг болж гарна. Тэнцвэр хий рүү шилжсэн хэрэг. Аммиакийн үйлдвэрт бүтээгдэхүүнийг тасралтгүй татан авдаг нь мөн тэнцвэрийг баруун тийш шилжүүлдэг.
