Химийн урвалын төрлүүд
Урвалыг хэдэн бодис оролцож, юу үүсэхээр нь дөрвөн гол төрөлд хуваадаг.
| Төрөл | Схем | Симулятор дээрх жишээ |
|---|---|---|
| Нэгдэх | A + B → AB | CaO + H2O = Ca(OH)2 |
| Задрах | AB → A + B | CaCO3 = CaO + CO2↑ |
| Халах | A + BC → AC + B | Mg + 2HCl = MgCl2 + H2↑ |
| Солилцох | AB + CD → AD + CB | BaCl2 + Na2SO4 = BaSO4↓ + 2NaCl |
Хүчил, суурийн саармагжих урвал бол солилцох урвалын нэг хэлбэр. Симулятор шатах, саармагжих урвалыг тусад нь нэрлэдэг.
Урвал явагдсаныг юугаар мэдэх вэ?
- Хий: бөмбөлөг гарна. Цайр давсны хүчилтэй урвалд ороход H2 ялгарна.
- Тунадас: уусдаггүй бодис ёроолд сууна, жишээ нь цэнхэр Cu(OH)2.
- Дулаан: экзотерм урвалд дулаан ялгарч, эндотерм урвалд шингээгдэнэ.
- Гэрэл: магни хүчилтөрөгчтэй нийлэхэд цагаан гэрэл гарна.
- Өнгө: хлорыг KBr уусмалтай хольход бром ялгарч, уусмал улаан бор болно.
Солилцох урвал уусмалд тунадас, хий эсвэл ус үүсэхэд дуустал явагдана. Халах урвал явагдах эсэхийг идэвхийн эгнээ заана. Симулятор дараах эгнээг ашигладаг:
K, Na, Ca, Mg, Al, Zn, Fe, Pb, (H), Cu, Ag, Au
Устөрөгчийн өмнөх металл хүчлээс устөрөгч ялгаруулдаг. Өтгөн азотын хүчил онцгой: зэстэй урвалд орж устөрөгч биш, NO2 ялгаруулна. Идэвхтэй металл идэвх багатай металлыг давсных нь уусмалаас халж гаргана: Fe + CuSO4 = FeSO4 + Cu↓.
Урвалыг Nalukh chem аппаас туршаарай
Энэ симулятор бүтэн эрхэд багтдаг. Татах нь үнэгүй, бүртгэлгүйгээр 2 бүлэг, 5 симулятор нээлттэй.
Симуляторыг хэрхэн ашиглах вэ?
Симулятор нээгдэхэд магни, давсны хүчил сонгогдсон байна.
- Зүүн дээд хэсгийн хоёр нүд сонгосон бодисыг харуулна. Нүдэн дээр дарвал дараагийн бодис тэр нүдэнд орно.
- Металл, Хүчил, Давс зэрэг долоон табаас бүлгээ сонгоод бодисын томьёог дарна.
- Хоёр бодис сонгогдмогц колбо, урвалын төрөл, шинж тэмдгийн шошго, тайлбар гарна.
- Доод талын гурван мөрийг уншина: 1. ҮГЭН ТЭГШИТГЭЛ, 2. ХИМИЙН ТОМЬЁО, 3. УРВАЛЫН ТЭГШИТГЭЛ (тэнцүүлсэн).
- Халаах товчийг дарвал ганц нүд үлдэнэ. Бодис сонгоход задрах эсэх нь харагдана. Дахин дарвал хоёр бодисын горимд буцна.
- Цэвэрлэх товч хоёр нүдийг цэвэрлэнэ.
Симулятор дээр оролдож үзэх даалгавар
- Давсны хүчилтэй эхлээд цайр, дараа нь зэс хольж үз. Хариу: цайр H2 ялгаруулна, зэсийн үед Урвал явагдахгүй гэж гарна. Зэс идэвхийн эгнээнд устөрөгчийн хойно байдаг.
- NaOH ба CuSO4, дараа нь Pb(NO3)2 ба KI хольж үз. Хариу: цэнхэр Cu(OH)2, тод шар PbI2 тунадас үүснэ.
- Халаах горимд CaCO3 ба Na2CO3 бодисыг харьцуул. Хариу: кальцийн карбонат CaO ба CO2 болж задарна, натрийн карбонат задрахгүй.
- Cl2 ба KBr, дараа нь Br2 ба KCl хольж үз. Хариу: хлор бромыг халж гаргана, бром хлорыг халж чадахгүй.
Тэгшитгэлээ өөрөө тэнцүүлж сурах бол Тэгшитгэл тэнцүүлэх дасгал нийтлэлийг үзээрэй.
Симуляторын дүрэм ба бодит нөхцөл
Симулятор сургуулийн хичээлийн үндсэн дүрмээр ажилладаг тул бүх нөхцөлийг тооцдоггүй. Урвал явагдахгүй гэж гарсан хос өөр нөхцөлд урвалд орж болно. Эргэлзвэл сурах бичгээ шалга.
