Гурван төлөв юугаараа ялгаатай вэ?
Нэг бодис гурван төлөвт байж болно: мөс, ус, уур бүгд H2O. Төлөв солигдоход бодис өөрчлөгдөхгүй, бөөмсийн байрлал, хөдөлгөөн л өөрчлөгдөнө.
| Шинж | Хатуу | Шингэн | Хий |
|---|---|---|---|
| Бөөмсийн байрлал | шигүү, эмх цэгцтэй | шигүү, эмх цэгцгүй | хол зайтай, эмх цэгцгүй |
| Хөдөлгөөн | байрандаа чичирнэ | бие биенийхээ хажуугаар гулсана | хурдан, бүх чиглэлд |
| Таталцал | хамгийн хүчтэй | дунд зэрэг | маш сул |
| Хэлбэр | өөрийн хэлбэртэй | савны хэлбэрийг авна | савны хэлбэрийг авна |
| Эзлэхүүн | тогтмол | тогтмол | савыг бүхэлд нь дүүргэнэ |
| Шахагдах | бараг үгүй | бараг үгүй | амархан |
Хатуу бодис яагаад хэлбэрээ хадгалдаг вэ? Бөөмс нь хүчтэй таталцаж, байрнаасаа гардаггүй. Шингэн яагаад урсдаг вэ? Бөөмс нь бие биенийхээ хажуугаар гулсаж чаддаг. Хий яагаад шахагддаг вэ? Бөөмсийн хооронд зай их байдаг.
Маш өндөр температурт бодис дөрөв дэх плазм төлөвт ордог. Нар, аянга үүний жишээ.

Нэг товчоор төлвөө сольж үзээрэй
Хатуу, шингэн, хий товчоор ижил бөөмс хэрхэн өөрчлөгдөхийг хараарай. Энэ симулятор бүтэн эрхэд багтдаг. Татах нь үнэгүй, бүртгэлгүйгээр 2 бүлэг, 5 симулятор нээлттэй.
Симуляторыг хэрхэн ашиглах вэ?
- Доод талын Хатуу, Шингэн, Хий товчийн нэгийг дар.
- Дээд талд төлвийн нэр, бөөмсийн товч тайлбар гарна.
- Хайрцаг дотор 42 бөөм шинэ төлвийнхөө дагуу байрлана.
- Товчоо сольж, бөөмс нэг төлвөөс нөгөөд хэрхэн шилжихийг ажигла.
Симулятор дээр оролдож үзэх даалгавар
- Хатуу төлөвт бөөмсийн багана, мөрийг тоол. Хариу: 7 багана, 6 мөр, нийт 42 бөөм. Төлөв солиход энэ тоо өөрчлөгдөхгүй.
- Шингэн товчийг дар. Бөөмс хайрцгийн хаана байрлах вэ? Хариу: доод хэсгийг бүх өргөнөөр нь эзэлж, дээд хэсэг хоосон үлдэнэ. Шингэн савны хэлбэрийг авч, эзлэхүүнээ хадгалдаг.
- Хий товчийг дар. Хариу: бөөмс хайрцгийг бүхэлд нь дүүргэж, хананаас ойно.
- Хий-ээс Хатуу руу шууд шилж. Хариу: бөөмс эгнээндээ буцаж орно. Төлвийн шилжилтэд шинэ бодис үүсэхгүй, бөөмийн тоо ч өөрчлөгдөхгүй.
Гурван төлвийн тухай анхаарах зүйл
- Ус онцгой. Ихэнх бодист хатуу төлөв шингэнээсээ нягт байдаг. Мөс уснаас бага нягттай тул усан дээр хөвдөг. Дэлгэрэнгүйг нягтын заавраас үзээрэй.
- Хий шахагдана, шингэн шахагдахгүй. Зүүгүй тариурын амыг таглаад бүлүүрийг дарвал агаар шахагдана. Ус дүүргэсэн тариурын бүлүүр бараг хөдлөхгүй.
- Төлөв солигдох температур бодис бүрт өөр. Үүнийг хайлах, буцлах цэгийн заавраас үзээрэй.


