Цаасан хроматографи гэж юу вэ?
Цаасан хроматографи бол уусдаг өнгөт бодисуудын хольцыг салгах арга юм. Цаасны доод хэсэгт харандаагаар шугам татаж, дээр нь толбо тавиад цаасны үзүүрийг уусгагчид дүрнэ. Уусгагч цаасаар дээш шимэгдэн гарч, толбон дахь бодисуудыг дагуулж явна.
Бодис бүр уусгагчид уусах, цаасанд татагдах чадвараараа ялгаатай. Уусгагчид сайн уусдаг бодис дээш хол явна. Цаасанд хүчтэй татагддаг бодис доор үлдэнэ. Иймээс нэг өнгөтэй харагдсан толбо хэд хэдэн толбо болж сална.
- Нэг толбо гарвал цэвэр бодис.
- Хоёр ба түүнээс олон толбо гарвал хольц.
Rf утгыг хэрхэн тооцох вэ?
Толбо хэр өндөрт гарсныг Rf утгаар илэрхийлдэг:
Rf = a ÷ b
Энд a нь толбо явсан зай, b нь уусгагч явсан зай. Хоёр зайг хоёуланг нь эхлэлийн шугамаас хэмжинэ.
Жишээ: уусгагч 10 см, шар толбо 7.4 см явсан бол Rf = 7.4 ÷ 10 = 0.74.
Толбо уусгагчийг гүйцэж чадахгүй тул Rf 1-ээс хэтрэхгүй. Ижил уусгагч, ижил нөхцөлд нэг бодис ижил Rf утга өгдөг. Иймд үл мэдэгдэх толбыг мэдэгдэж буй бодистой харьцуулж таньдаг.
Хроматографийг Nalukh chem аппаас хийж үзээрэй
Арван бодисыг шинжилж, толбо бүрийн Rf утгыг хэмжинэ. Энэ симулятор бүтэн эрхэд багтдаг. Татах нь үнэгүй, бүртгэлгүйгээр 2 бүлэг, 5 симулятор нээлттэй.
Симуляторыг хэрхэн ашиглах вэ?
- Зүүн талын Бодис сонго жагсаалтаас 10 бодисын нэгийг сонгоно.
- Толбо тавих товчийг дарна. Толбо харандааны шугам дээр бууна.
- Эхлүүлэх товчийг дарна. Уусгагч дээш гарч, толбо салж эхэлнэ.
- Уусгагчийн фронт зогсоход баруун самбарт ЦЭВЭР эсвэл ХОЛЬЦ гэсэн дүгнэлт, толбоны тоо, толбо бүрийн Rf утга гарна.
- Толбоны мөр дээр дарвал цаасан дээр a, b зайг сумаар харуулна.
- Шинэ цаас товчоор цаасаа солиод дараагийн бодисоо турш. Туршсан бодисын хажууд тэмдэг гарна.
Симулятор дээр оролдож үзэх даалгавар
- Хар бэхийг турш. Хэдэн толбо гарах вэ? Хариу: дөрвөн толбо (бор 0.14, хөх 0.30, ягаан 0.50, шар 0.74).
- Ногоон навчны шүүсийг турш. Ногоон өнгөнөөс гадна ямар өнгө гарах вэ? Хариу: шар толбо, Rf 0.82. Намар навчны ногоон будаг задарч, энэ шар будаг харагдах болдог.
- Уусгагч 10 см явсан гэж үзээд хүрэн будгийн гурван толбо хэдэн см явсныг тооц. Хариу: хөх 2 см, улаан 4.6 см, шар 7 см.
- Бүх 10 бодисыг турш. Хариу: 4 нь цэвэр, 6 нь хольц.
Түгээмэл алдаа
- Шугамыг бэхээр зурах. Шугамын бэх уусгагчид уусаж, толбыг сүйтгэнэ. Харандаа уусдаггүй.
- Толбыг уусгагчийн түвшнээс доор тавих. Толбо цаасаар дээш гарахын оронд саван дахь уусгагчид уусна.
- Уусгагчийн фронтыг тэмдэглэхгүй орхих. Цаас хатсаны дараа b зайг хэмжиж чадахгүй.
- Ганц толбыг бүрэн баталгаа гэж үзэх. Хоёр бодис нэг уусгагчид ижил өндөрт гарч болох тул өөр уусгагчаар давтаж шалгадаг.
