Ионыг хэрхэн таньдаг вэ?
Давс усанд уусахад катион (эерэг ион), анион (сөрөг ион) болж салдаг. Ион бүр тодорхой урвалжтай өөрийн онцлог шинжийг өгнө: тунадасны өнгө, хий, дөлний өнгө. Ийм урвалыг чанарын урвал гэнэ. Нэг дээжид хоёр ион байгаа тул катион, анионыг тус тусад нь шалгана.
Катион таних хүснэгт
| Катион | Дөлний өнгө | NaOH нэмэхэд | Дараагийн шалгалт |
|---|---|---|---|
| Cu2+ | ногоон цэнхэр | цайвар хөх тунадас Cu(OH)2 | илүүдэл аммиакт уусаж гүн хөх уусмал болно |
| Fe2+ | алтлаг оч | ногоон тунадас Fe(OH)2 | агаарт исэлдэж улаан бор Fe(OH)3 болно |
| Fe3+ | алтлаг оч | улаан бор тунадас Fe(OH)3 | илүүдэл шүлт, аммиакт өөрчлөгдөхгүй |
| Al3+ | будагдахгүй | цагаан тунадас Al(OH)3 | илүүдэл шүлтэд уусна, илүүдэл аммиакт уусахгүй |
| Zn2+ | будагдахгүй | цагаан тунадас Zn(OH)2 | илүүдэл аммиакт уусна |
| NH4+ | будагдахгүй | тунадас буухгүй | халаахад NH3 ялгарч, нойтон улаан лакмус хөх болно |
| Na+ | шар | тунадас буухгүй | дөлний өнгөөр таньдаг |
| K+ | нил ягаан | тунадас буухгүй | дөлний өнгөөр таньдаг |
| Ba2+ | шаргал ногоон | тунадас буухгүй | дөлний өнгөөр таньдаг |
Дөлний өнгийн тайлбар: дөлний будгийн туршилт.
Анион таних хүснэгт
| Анион | Урвалж | Тунадас | Дараагийн шалгалт |
|---|---|---|---|
| SO42− | BaCl2 | цагаан BaSO4 | шингэрүүлсэн HCl-д уусахгүй |
| CO32− | BaCl2 | цагаан BaCO3 | HCl-д эрчимтэй уусаж CO2 ялгарна, шохойн ус сүүн цагаан болно |
| SO32− | BaCl2 | цагаан BaSO3 | HCl-д уусаж хурц үнэртэй SO2 ялгарна |
| Cl− | AgNO3 | цагаан AgCl | шингэрүүлсэн аммиакт бүрэн уусна |
| Br− | AgNO3 | цайвар шар AgBr | зөвхөн өтгөн аммиакт уусна |
| I− | AgNO3 | шар AgI | шингэрүүлсэн, өтгөн аммиакт уусахгүй |
BaCl2 гурван анионтой ижил цагаан тунадас өгдөг тул заавал HCl нэмж шалгана. Мөнгөний нитрат нэмэхийн өмнө уусмалыг азотын хүчлээр хүчиллэгжүүлдэг. Ингэхгүй бол карбонат ион ч цагаан тунадас өгч, хлорид ионтой андуурагдана.
Арван дээжийг Nalukh chem аппаас шинжилж үзээрэй
Дөрвөн урвалжаар дээжийн катион, анионыг тодорхойлно. Симулятор үнэгүй, бүртгэл шаардахгүй.
Симуляторыг хэрхэн ашиглах вэ?
- Үл мэдэгдэх дээж жагсаалтаас A-аас J хүртэлх дээжийн нэгийг сонгоно.
- Доод мөрийн урвалжийг дарааллаар нь дарна: Дөлний өнгө, NaOH нэмэх, BaCl₂ нэмэх, AgNO₃ нэмэх. Дунд хэсэгт туршилтын шил, тайлбар, ионы тэгшитгэл гарна.
- Тунадас буувал дараагийн шалгалтын товч гарна: Илүүдэл NaOH, Илүүдэл NH₃, Шингэрүүлсэн HCl, Аммиакийн уусмал. Аммонийн ионд Халаах + улаан лакмус товч гарна.
- Үр дүн бүр Илэрсэн шинжийн бүртгэл хэсэгт хадгалагдана.
- Таних товчийг дараад Катион, Анион хоёроос нэг нэгийг сонгож Батлах дарна. Зөв бол дээжийн томьёо нээгдэж, буруу бол алдааны тоо нэмэгдэнэ.
- Шинэ багц товч дээжийг дахин холиж, оноог тэглэнэ.
Симулятор дээр оролдож үзэх даалгавар
- Шинжилгээ хийхийн өмнө дээжийн дугуй тэмдгийн өнгийг хар. Гурван дээж өнгөтэй: цэнхэр CuSO4, цайвар ногоон FeSO4, шаргал бор FeCl3.
- Дөлийг шар болгодог хоёр дээжийг ол. BaCl₂ нэмэх, дараа нь Шингэрүүлсэн HCl товчоор ялга: Na2CO3-аас CO2, Na2SO3-аас SO2 ялгарна.
- Цагаан гидроксид өгдөг хоёр дээжийг Илүүдэл NH₃ товчоор ялга: ZnBr2-ын тунадас уусна, Al2(SO4)3-ынх уусахгүй.
- Арван дээжийг алдаагүй таньж дуусга.
