Нэгдлийг хэрхэн нэрлэдэг вэ?
| Ангилал | Дүрэм | Жишээ |
|---|---|---|
| Оксид | элементийн нэр + оксид | MgO магнийн оксид |
| Хэд хэдэн оксид үүсгэдэг элемент | валентыг ром тоогоор хаалтад бичнэ | Fe2O3 төмрийн(III) оксид |
| Хүчилтөрөгчгүй хүчил | устөрөгчийн + үлдэгдлийн нэр | HBr устөрөгчийн бромид |
| Хүчилтөрөгчтэй хүчил | гол элементийн нэр + хүчил | H2SO4 хүхрийн хүчил |
| Суурь | металлын нэр + гидроксид | Ca(OH)2 кальцийн гидроксид |
| Давс | металлын нэр + үлдэгдлийн нэр | KNO3 калийн нитрат |
HCl хоёр нэртэй: устөрөгчийн хлорид, өдөр тутамд давсны хүчил.
Хүчлээс давсны нэрийг хэрхэн олох вэ?
Давсны нэрийн хоёр дахь үг хүчлийн үлдэгдлээс гардаг. Хүчилтөрөгчгүй үлдэгдэл «-ид», хүчилтөрөгч багатай нь «-ит», ихтэй нь «-ат» гэж төгсдөг.
| Хүчил | Үлдэгдэл | Давсны нэр | Жишээ |
|---|---|---|---|
| HCl | Cl− | хлорид | NaCl |
| H2S | S2− | сульфид | CaS |
| H2SO3 | SO32− | сульфит | Na2SO3 |
| H2SO4 | SO42− | сульфат | CaSO4 |
| HNO3 | NO3− | нитрат | KNO3 |
| H2CO3 | CO32− | карбонат | CaCO3 |
| H3PO4 | PO43− | фосфат | K3PO4 |
Томьёог хэрхэн уншдаг вэ?
Томьёог зүүнээс баруун тийш үсгээр нь, индексийг тоогоор уншина. Хаалтны индекст «дахин» гэж нэмнэ.
| Томьёо | Дуудлага |
|---|---|
| H2SO4 | аш хоёр эс о дөрөв |
| CuO | купрум о |
| Ca(OH)2 | кальци о аш хоёр дахин |
| Al2(SO4)3 | алюминиум хоёр эс о дөрөв гурав дахин |
Өдөр тутмын нэрс
Зарим нэгдэл албан нэрээсээ гадна өдөр тутмын нэртэй. Эдгээр нь симуляторын тэмдэглэлд гардаг.
| Томьёо | Албан нэр | Өдөр тутмын нэр |
|---|---|---|
| NaCl | натрийн хлорид | хоолны давс |
| NaHCO3 | натрийн гидрокарбонат | хүнсний сод |
| Na2CO3 | натрийн карбонат | угаалгын сод |
| NaOH | натрийн гидроксид | идэмхий натри |
| CaO | кальцийн оксид | шатаасан шохой |
| Ca(OH)2 | кальцийн гидроксид | унтраасан шохой |

Томьёо, нэрээ Nalukh chem аппаас шалгаарай
Энэ симулятор бүтэн эрхэд багтдаг. Татах нь үнэгүй, бүртгэлгүйгээр 2 бүлэг, 5 симулятор нээлттэй.
Симуляторыг хэрхэн ашиглах вэ?
- Судлах горимд дээд мөрөөс ангилал сонгоно: бүгд, оксид, хүчил, суурь, давс. Товч дээр нэгдлийн тоо бичигдсэн.
- Зүүн жагсаалтаас нэгдэл дарна. Картад том томьёо, дэд ангилал, НЭР, ДУУДЛАГА, зарим нэгдэлд хэрэглээний тэмдэглэл гарна.
- Сорил горимд дөрвөн сонголтоос зөвийг дарна. Асуулт гурван төрөлтэй: Аль нь зөв НЭР вэ?, Аль ТОМЬЁО вэ?, Хэрхэн УНШИХ вэ?.
- Сорил сонгосон ангиллаас асуулт өгнө. Дээд мөрөнд оноо бичигдэж, буруу дарвал зөв хариу ногооноор гарна.
- Дугуй сумтай товч оноог тэглэнэ.
Симулятор дээр оролдож үзэх даалгавар
- Оксидын жагсаалтаас амфотер оксидыг ол. Хариу: ZnO, Al2O3.
- FeO, Fe2O3 хоёрын нэрийг харьцуулж, төмрийн валентыг тооцоол. Хариу: II, III.
- Давсны жагсаалтаас хүчиллэг давсыг ол. Хариу: NaHCO3, KHCO3.
- Зөвхөн давсны ангиллаар сорил өгч, 10 асуултаас 8-д нь зөв хариулахыг зорь.
Түгээмэл алдаа
- Сульфид, сульфит, сульфатыг андуурах: CaS хүчилтөрөгчгүй, Na2SO3-д 3, CaSO4-д 4 хүчилтөрөгч бий.
- Валентыг орхих. FeO, Fe2O3 хоёулаа төмрийн оксид тул ром тоогүйгээр ялгагдахгүй.
- Индекс 1-ийг унших. MgO-г «магни о» гэж уншина.

