Льюисийн цэгэн тэмдэглэгээ гэж юу вэ?
Атомын гадаад давхрааны электроныг валент электрон гэнэ. Химийн холбоо эдгээр электроны оролцоотой үүсдэг. Льюисийн тэмдэглэгээ дотоод давхраануудыг орхиж, зөвхөн валент электроныг тэмдгийн эргэн тойронд цэгээр харуулна.
Цэгийг гурван алхмаар тавина:
- Валент электроны тоог ол. A бүлгийн элементэд энэ нь бүлгийн дугаартай тэнцүү (гелиэс бусад).
- Тэмдгийн дөрвөн талд нэг нэг цэг тавь.
- Тав дахь цэгээс эхлэн ганц цэгийн хажууд нэмж хос болго.
| Бүлэг | Жишээ | Нийт цэг | Ганц цэг | Хос цэг |
|---|---|---|---|---|
| IA | Na | 1 | 1 | 0 |
| IIA | Mg | 2 | 2 | 0 |
| IIIA | Al | 3 | 3 | 0 |
| IVA | C | 4 | 4 | 0 |
| VA | N | 5 | 3 | 1 |
| VIA | O | 6 | 2 | 2 |
| VIIA | Cl | 7 | 1 | 3 |
| VIIIA | Ne | 8 | 0 | 4 |
Ганц цэгийн тоо атом ихэвчлэн хэдэн холбоо үүсгэхийг заадаг. Нүүрстөрөгч 4, азот 3, хүчилтөрөгч 2, фтор 1 ганц цэгтэй. Иймд устөрөгчтэй нэгдэхдээ CH4, NH3, H2O, HF болдог.
Цэгээ өөрөө тавьж шалгаарай
Элементийн дөрвөн талд цэгээ байрлуулаад хариугаа шалгаарай. Энэ симулятор бүтэн эрхэд багтдаг. Татах нь үнэгүй, бүртгэлгүйгээр 2 бүлэг, 5 симулятор нээлттэй.
Симуляторыг хэрхэн ашиглах вэ?
- Судлах горимд зүүн талын хүснэгтээс элементээ сонго. Цэгүүд нэг нэгээрээ гарч ирж, доор нь валент электроны тоо бичигдэнэ.
- Баруун самбараас Бүлэг, Үе, Электрон давхраа-г уншина.
- Бүлгийн загвар горим найман A бүлгийн ерөнхий зургийг X үсгээр харуулна.
- Өөрөө хийх горимд элементийн нэр, дугаар, үе, бүлэг гарна. Тэмдгийн аль нэг талд дарахад цэг нэмэгдэнэ. Нэг талд хамгийн ихдээ 2 цэг багтах ба 3 дахь удаа дарвал тэр тал цэвэрлэгдэнэ.
- Шалгах товчийг дар. Зөв бол оноо нэмэгдэж, дараагийн элемент гарна. Буруу бол засаад дахин шалга. Элементийг өнгөрөөх бол Алгасах товчийг дар.
Өөрөө хийх горимд Sc–Zn шилжилтийн металл ч гарна. Тэдний цэг нь гадаад давхрааны электроныг заадаг: ихэнх нь 2 цэгтэй.
Симулятор дээр оролдож үзэх даалгавар
- Судлах горимд хүчилтөрөгч, хүхэр хоёрыг харьцуул. Хариу: хоёулаа VIA бүлгийн элемент, 6 цэгтэй: 2 ганц цэг, 2 хос цэг. Үе нь өөр ч цэгийн зураг ижил.
- Өөрөө хийх горимд азот эсвэл фосфор гарахад 2 хос, 1 ганц цэг тавиад шалга. Хариу: нийт 5 цэг байсан ч буруу гэж гарна. Зөв нь 3 ганц цэг, 1 хос цэг.
- Хром, зэсийг сонгоод төмөртэй харьцуул. Хариу: хром, зэс гадаад давхраандаа 1 электронтой тул 1 цэгтэй, төмөр 2 цэгтэй.
Льюисийн цэг тавихад гардаг түгээмэл алдаа
- Бүх электроныг зурах. Натри 11 электронтой ч 1 цэгтэй. Зөвхөн гадаад давхраагаа тоол.
- Эрт хослуулах. Дөрвөн талд нэг нэг цэг тавьж дуусаад хослуулна.
- Тал чухал гэж бодох. Цэг аль талд байх нь хамаагүй, ганц болон хос цэгийн тоо л чухал. Симулятор эргүүлсэн хувилбарыг ч зөвд тооцно.
- Гелийг бүлгийн дугаараар тоолох. Гели VIIIA бүлэгт байдаг ч 2 валент электронтой.
