Исэлдэх ба ангижрах гэж юу вэ?
Исэлдэн ангижрах урвалд элементийн исэлдэхүйн хэм өөрчлөгддөг. Энэ хоёр үйл явц үргэлж хамт явагдана.
| Ойлголт | Электрон | Исэлдэхүйн хэм |
|---|---|---|
| Исэлдэх | алдана | өснө |
| Ангижрах | авна | буурна |
| Ангижруулагч | алдаж, өөрөө исэлдэнэ | өснө |
| Исэлдүүлэгч | авч, өөрөө ангижирна | буурна |
Zn + 2HCl → ZnCl2 + H2 урвалд цайрын хэм 0-ээс +2 болж исэлдэнэ, устөрөгчийн хэм +1-ээс 0 болж ангижирна. Иймд цайр ангижруулагч, HCl исэлдүүлэгч.
Электрон балансын алхам
Өтгөн азотын хүчилтэй зэсийн урвалыг тэнцүүлье: Cu + HNO3 → Cu(NO3)2 + NO2 + H2O.
- Хэм нь өөрчлөгдсөн элементээ ол: Cu 0-ээс +2, N +5-аас +4 болно.
- Шилжсэн электроныг тоол: зэс 2 электрон алдаж, азот 1 электрон авна.
- Хоёр тооны хамгийн бага ерөнхий хуваагдагч 2. Иймд зэс дээр 1, NO2 дээр 2 гэж тавина.
- Үлдсэн атомыг тэнцүүл. Давсанд хоёр нитрат орсон тул нийт 4 HNO3 хэрэгтэй: Cu + 4HNO3 → Cu(NO3)2 + 2NO2 + 2H2O.
- Хүчилтөрөгчөөр шалга: зүүн талд 12, баруун талд 6 + 4 + 2 = 12.
Урвалын гурван төрөл
| Төрөл | Жишээ | Онцлог |
|---|---|---|
| Молекул хоорондын | Zn + 2HCl → ZnCl2 + H2 | Исэлдэх, ангижрах элемент өөр бодист байна |
| Молекул доторх | 2KClO3 → 2KCl + 3O2 | Хоёр элемент нэг бодист байна |
| Өөрөө исэлдэн ангижрах | 2H2O2 → 2H2O + O2 | Нэг элемент зэрэг исэлдэж, ангижирна |

Исэлдэн ангижрах урвалыг Nalukh chem аппаас тэнцүүлээрэй
Хялбараас ахисан түвшин хүртэл 20 урвал дээр дасгал хий. Энэ симулятор бүтэн эрхэд багтдаг. Татах нь үнэгүй, бүртгэлгүйгээр 2 бүлэг, 5 симулятор нээлттэй.
Симуляторыг хэрхэн ашиглах вэ?
- Зүүн дээд хэсгээс Хялбар, Дунд, Ахисан түвшнээ сонгоно. Эдгээрт 7, 8, 5 урвал байна.
- Жагсаалтаас урвалаа дарна. Баруун самбарт исэлдсэн, ангижирсан элемент, нийт электроны тоо, урвалын төрөл бичигдэнэ.
- Томьёо бүрийн дээд, доод сумаар коэффициентийг өөрчилнө.
- Доорх хүснэгтээс Элемент бүрийн Зүүн, Баруун талын атомын тоог хар. Тэнцсэн тоо ногоон, зөрсөн тоо улаан өнгөтэй.
- Бүх элемент тэнцвэл Тэнцлээ! ⚖️ гарна. Коэффициентүүд хамгийн бага бүхэл тоо байх ёстой: бүгдийг хоёр дахин ихэсгэвэл симулятор тэнцлээ гэж үзэхгүй.
- ↺ Дахин коэффициентийг 1 болгоно, 💡 Хариу зөв хариуг тавина.
Симулятор дээр оролдож үзэх даалгавар
- Хялбар түвшний Магни шатах урвалыг тэнцүүл. Нийт 4 электрон гэж яагаад бичсэнийг коэффициентоор тайлбарла.
- Дунд түвшний Домен зуухны урвал дасгалд нүүрстөрөгч, төмрийн хэмийн өөрчлөлтийг бичиж, алдсан ба авсан электрон 6-д тэнцэхийг шалга.
- Ахисан түвшний Перманганат ба хүчил дасгалыг тэнцүүл. HCl-ийн өмнө 16 гарна, гэхдээ 10 хлор л исэлдэнэ. Үлдсэн 6 хлор аль бодист орсныг ол.
- Хэт исэл задрах дасгалд хүчилтөрөгчийн хэм −1-ээс 0 ба −2 болохыг шалга.
Түгээмэл алдаа
- Индексийг өөрчлөх. Зөвхөн томьёоны өмнөх коэффициентийг өөрчилнө. H2O-г H2O2 болговол өөр бодис болно.
- Хүчлийн давхар үүргийг мартах. Зэсийн урвалд 4 HNO3-ийн 2 нь исэлдүүлэгч, 2 нь давсанд ордог. Электроны балансаар зөвхөн 2-ыг нь олно.
- Атомыг шалгахгүй байх. Электрон тэнцсэн ч атомын тоо зөрж болно. Хамгийн сүүлд бүх элементээ тоол.


