Атом юунаас тогтдог вэ?
Атомын төвд цөм байрлана. Цөм атомын бараг бүх массыг агуулдаг ч маш жижиг: цөмийн радиус атомын радиусаас 10 мянга гаруй дахин бага.
| Бөөм | Байрлал | Цэнэг | Масс |
|---|---|---|---|
| Протон | Цөм | +1 | 1 |
| Нейтрон | Цөм | 0 | 1 |
| Электрон | Цөмийг тойрсон бүрхүүл | −1 | Маш бага, массын тоонд тооцохгүй |
Гурван тоо атомыг тодорхойлно:
- Протоны тоо нь элементийн дугаар. 1 протон бол устөрөгч, 6 протон бол нүүрстөрөгч, 8 протон бол хүчилтөрөгч.
- Массын тоо = протон + нейтрон.
- Цэнэг = протон − электрон.
Атом электрон алдвал эерэг ион болно: Na+. Электрон авбал сөрөг ион болно: Cl−. Энэ үед протоны тоо өөрчлөгдөхгүй тул элемент хэвээр үлдэнэ.
Электрон бүрхүүл ба валент электрон
Электрон бүрхүүлийн давхарга дотроос гадагш дүүрнэ. Эхний 20 элементэд давхаргууд 2, 8, 8, 2 гэсэн дарааллаар дүүрдэг. Хамгийн гадна давхаргын электроныг валент электрон гэнэ. Химийн холбоонд голчлон эдгээр электрон оролцдог. Давхаргын тоо нь үеийн дугаартай тэнцүү.
| Элемент | Протон | Давхарга дахь электрон | Валент электрон | Үе |
|---|---|---|---|---|
| Гели | 2 | 2 | 2 | 1 |
| Нүүрстөрөгч | 6 | 2, 4 | 4 | 2 |
| Натри | 11 | 2, 8, 1 | 1 | 3 |
| Хлор | 17 | 2, 8, 7 | 7 | 3 |
| Кальци | 20 | 2, 8, 8, 2 | 2 | 4 |
Атомоо Nalukh chem аппаас угсраарай
Протон, нейтрон, электрон нэмж элемент, цэнэг, массын тоо хэрхэн өөрчлөгдөхийг хар. Симулятор үнэгүй, бүртгэл шаардахгүй.
Симуляторыг хэрхэн ашиглах вэ?
- Доод мөрийн Протон, Нейтрон, Электрон тоолуурын + ба − товчоор бөөм нэмж, хасна. Протон, электрон 20 хүртэл, нейтрон 25 хүртэл нэмж болно.
- Зүүн талын зургийг ажиглана. Улаан протон, саарал нейтрон цөмд байрлаж, цэнхэр электрон тасархай тойрог дээр эргэлдэнэ. Хамгийн гадна давхаргын электрон шаргал өнгөтэй.
- Баруун самбарт элементийн тэмдэг, нэр, дугаар гарна. Доор нь Саармаг атом эсвэл Ион гэж бичигдэнэ.
- Цэнэг, Массын тоо, Валент э⁻ нүдийг уншина.
- ҮЕЛЭХ СИСТЕМ ДЭХ БАЙРЛАЛ хэсгээс үе, бүлгийн дугаарыг харна.
Симулятор дээр оролдож үзэх даалгавар
- Натрийн атом угсар: 11 протон, 12 нейтрон, 11 электрон. Массын тоо 23, цэнэг 0 байна. Нэг электрон хас. Цэнэг +1 болж, самбарт Ион гэж гарна. Валент электрон 1-ээс 8 болно.
- Хлорын ион угсар: 17 протон, 18 нейтрон, 18 электрон. Цэнэг −1 болж, давхарга нь 2, 8, 8 буюу аргоны атомтай ижил болно.
- Нүүрстөрөгч угсар: 6 протон, 6 нейтрон, 6 электрон. Нейтрон нэмбэл элемент өөрчлөгдөхгүй, массын тоо л ихэснэ. Протон нэмбэл элемент азот болно.
Түгээмэл алдаа
- Массын тоонд электрон нэмэх. Массын тоо зөвхөн цөмийн бөөмсийг тоолдог.
- Ион болоход протоны тоо өөрчлөгддөг гэж бодох. Ион электрон алдаж эсвэл авч үүснэ, цөм өөрчлөгдөхгүй.
- Эерэг ионыг электрон авсан гэж бодох. Эерэг цэнэг нь электрон дутсаныг заана.
Энэ симулятор цөм тогтвортой эсэхийг шалгадаггүй тул нейтроны тоог дурын байдлаар тавьж болно. Тогтвортой байдлыг атомын цөмийн заавраас уншаарай.
