Химийн элемент гэж юу вэ?
Химийн элемент бол зөвхөн нэг төрлийн атомаас тогтсон бодис юм. Цэвэр төмөр зөвхөн төмрийн атомаас, цэвэр алт зөвхөн алтны атомаас тогтдог. Одоогоор 118 элемент мэдэгдэж байгаа бөгөөд бүгд үелэх систем-д байрладаг.
«Нэг төрлийн атом» гэдэг нь цөмд нь протоны тоо ижил гэсэн үг юм. Энэ тоог атомын дугаар гэнэ. 6 протонтой атом үргэлж нүүрстөрөгч, 8 протонтой атом үргэлж хүчилтөрөгч байна. Нейтроны тоо нь өөр атомуудыг изотоп гэдэг. Протоны тоо нь ижил тул тэд нэг элементэд хамаарна.
Симулятор дээрх зургаан элемент:
| Элемент | Тэмдэг | Атомын дугаар | Латин нэр |
|---|---|---|---|
| Устөрөгч | H | 1 | hydrogenium |
| Нүүрстөрөгч | C | 6 | carboneum |
| Хүчилтөрөгч | O | 8 | oxygenium |
| Натри | Na | 11 | natrium |
| Төмөр | Fe | 26 | ferrum |
| Зэс | Cu | 29 | cuprum |
Элементийн тэмдэг хэрхэн бичигддэг вэ?
Элемент бүр нэг эсвэл хоёр үсэгтэй тэмдэгтэй. Эхний үсэг нь том, хоёр дахь нь жижиг. Энэ дүрмийг дагахгүй бол утга өөрчлөгдөнө: Co бол кобальт элемент, харин CO бол нүүрстөрөгчийн дутуу исэл.
Тэмдэг дэлхий даяар ижил. Олон тэмдэг латин нэрээс гаралтай тул монгол нэртэй таарахгүй: Fe нь ferrum, Cu нь cuprum гэсэн нэрээс гарсан.
Дан бодис, нийлмэл бодис юугаараа ялгаатай вэ?
Нэг төрлийн атомаас тогтсон бодисыг дан бодис, хоёр ба түүнээс олон элементээс тогтсон бодисыг нийлмэл бодис буюу нэгдэл гэдэг.
- Хүчилтөрөгчийн хий O2 молекулаас тогтдог ч хоёр атом нь хоёулаа хүчилтөрөгч тул дан бодис.
- Ус H2O устөрөгч, хүчилтөрөгч гэсэн хоёр элементээс тогтсон нийлмэл бодис.
- Хоолны давс NaCl натри, хлор гэсэн хоёр элементээс тогтсон нийлмэл бодис.

Элементийн атомуудыг Nalukh chem аппаас хараарай
Зургаан элементийн атомыг сонгож ажиглана. Энэ симулятор бүтэн эрхэд багтдаг. Татах нь үнэгүй, бүртгэлгүйгээр 2 бүлэг, 5 симулятор нээлттэй.
Симуляторыг хэрхэн ашиглах вэ?
- Аппаас «Элементийн атомууд» симуляторыг нээнэ. Эхлээд устөрөгч сонгогдсон байна.
- Доод мөрийн зургаан товчны нэгийг дарна: H, O, C, Fe, Na, Cu.
- Дээд гарчгаас сонгосон элементийн тэмдэг, нэрийг уншина.
- Хүрээн доторх атомуудыг ажиглана. Атом бүр дээр элементийн тэмдэг бичигдсэн, өнгө нь бүгд ижил.
- Өөр товч дарж бүх атом зэрэг солигдохыг харна.
Симулятор дээр оролдож үзэх даалгавар
- Зургаан товчийг ээлжлэн дараад хэдэн атом солигдохыг тоол. Хариу: талбар дахь 28 атом бүгд зэрэг солигдоно, өөр төрлийн атом үлдэхгүй.
- Зургаан элементийг металл, металл бус гэж хоёр бүлэгт хуваа. Хариу: Fe, Na, Cu металл, H, O, C металл бус. Металл ба металл бус нийтлэлээс шалгаарай.
- Ус яагаад энэ симуляторын жагсаалтад байхгүйг тайлбарла. Хариу: ус хоёр элементээс тогтсон нийлмэл бодис тул элемент биш.
Симулятор дээрх зураг бодит бодистой юугаараа ялгаатай вэ?
Симулятор атомуудыг чөлөөтэй хөдөлж буй дугуй дүрсээр харуулдаг. Энэ нь «бүх атом нэг төрлийн» гэдгийг ойлгуулах дүрслэл юм. Бодит бодист атомын байрлал өөр:
- Устөрөгч, хүчилтөрөгч хоёр атомт молекул H2, O2 хэлбэрээр оршдог.
- Төмөр, зэс, натрийн атомууд талст торонд эмх цэгцтэй эгнэдэг.
- Нүүрстөрөгчийн дүрс хувирал алмаз, бал чулуу хоёулаа зөвхөн нүүрстөрөгчийн атомаас тогтдог ч атомын байрлал нь өөр.