Хий ямар шинж чанартай вэ?
Хийн бөөмс хоорондоо хол зайтай, хурдан хөдөлдөг. Хийн гол шинжүүд эндээс гардаг:
- Өөрийн хэлбэргүй, савыг бүхэлд нь дүүргэнэ.
- Бөөмсийн хооронд зай их тул амархан шахагдана.
- Бөөмс савны ханыг мөргөж даралт үүсгэнэ.
Хийн даралт юунаас хамаардаг вэ?
Даралт нь ханыг хэдэн бөөм, хэр хүчтэй мөргөхөөс хамаарна.
| Юуг өөрчлөх вэ | Бөөмсөд юу болох вэ | Даралт |
|---|---|---|
| Бөөм нэмэх | Ханыг мөргөх бөөм олон болно | ихэснэ |
| Халаах | Бөөмс хурдан хөдөлж, ханыг олон удаа, хүчтэй мөргөнө | ихэснэ |
| Эзлэхүүн багасгах | Бөөмс ханад ойр болж, түүнийг олон удаа мөргөнө | ихэснэ |
Гурван хүчин зүйл нэг томьёонд нэгддэг: PV = nRT. Энд P даралт, V эзлэхүүн, n бодисын хэмжээ, T Кельвин дэх температур, R хийн тогтмол.
Симулятор идеал хийн загвараар ажилладаг: бөөмс хоорондоо үйлчилдэггүй, зөвхөн хананаас ойдог. Хэмжүүрийн тоо бодит хэмжилт биш, дэлгэцэд тохируулсан утга юм. Даралт хэдэн дахин өөрчлөгдөж байгааг харьцуул.
Даралтыг өөрөө өөрчилж үзээрэй
Бөөм нэмж, халааж, савыг шахаад даралтын хэмжүүрийг хараарай. Энэ симулятор бүтэн эрхэд багтдаг. Татах нь үнэгүй, бүртгэлгүйгээр 2 бүлэг, 5 симулятор нээлттэй.
Симуляторыг хэрхэн ашиглах вэ?
- Зүүн дээд шошгоноос температур, бөөмийн тоог, баруун дээд хэмжүүрээс Даралт-ыг уншина.
- Шахуурга товч дарах бүрд 8 бөөм нэмэгдэнэ. Хасах тэмдэгтэй дугуй товч 8 бөөм хасна. Хамгийн ихдээ 160 бөөм байна.
- Дулаан гулсуураар бөөмийн хурдыг өөрчил. Бичээс нь хүйтэн, дунд, халуун гэж солигдоно.
- Эзлэхүүн (◄ том · жижиг ►) гулсуураар зүүн ханыг зөө. Баруун тийш зөөхөд эзлэхүүн багасна.
- Утга өөрчилсний дараа хэдэн секунд хүлээгээд даралтаа уншина. Тоо бага зэрэг хэлбэлздэг.
Симулятор дээр оролдож үзэх даалгавар
- Шахуурга товчийг 5 удаа дарж 40 бөөмийг 80 болго. Хариу: даралт 10 атм орчмоос 20 атм орчим болж 2 дахин ихэснэ. Температур 305 K хэвээр байна.
- Дулаан гулсуураар температурыг 300 K, дараа нь 600 K болго. Хариу: даралт 10 атм орчмоос 20 атм орчим болно. Температур Кельвинээр 2 дахин ихсэхэд даралт 2 дахин ихэснэ.
- Анхны байдлаас эзлэхүүнийг хамгийн жижиг болго. Хариу: эзлэхүүн бараг 2 дахин багасаж, даралт 19 атм орчим болно. Температур өөрчлөгдөхгүй.
Хийн даралтын өдөр тутмын жишээ
- Дугуй хийлэх. Шахуургаар бөөм нэмдэг тул дугуйн дотор даралт ихэснэ.
- Өвлийн хүйтэн. Хүйтэнд бөөмс удаан хөдөлж, ханыг сул мөргөдөг. Иймд машины дугуйн даралт буурдаг.
Хуулиудыг томьёогоор нь үзэх бол хийн хуулиудын заавраас үзээрэй.
