Davriy jadvaldagi oʻrni
Metall: 84Yarim metall: 6Metallmas: 20Xossalari aniqlanmagan: 8
Saytimizdagi davriy jadval tasnifiga koʻra 118 ta elementdan 84 tasi metall, 20 tasi metallmas, 6 tasi yarimmetall. Qolgan 8 ta element juda ogʻir, ularning bor-yoʻgʻi bir necha atomi olingan, shuning uchun xossalari toʻliq oʻrganilmagan.
Metallar va metallmaslarning farqi
| Xossa | Metallar | Metallmaslar |
|---|---|---|
| Tashqi koʻrinishi | Yaltiroq | Odatda xira |
| Elektr va issiqlik oʻtkazuvchanligi | Yaxshi | Odatda yomon |
| Shaklining oʻzgarishi | Urilganda yassilanadi, sim boʻlib choʻziladi | Qattiq holatda moʻrt |
| Odatdagi sharoitda holati | Odatda qattiq | Qattiq, suyuq yoki gaz |
| Reaksiyalarda | Elektron beradi va kation hosil qiladi | Elektron oladi va anion hosil qiladi yoki umumiy elektron juftlari hosil qiladi |
| Oksidlari | Odatda asosli | Odatda kislotali |
Bu qoidalarning istisnolari ham bor. Simob — odatdagi sharoitda suyuq metall. Brom — suyuq metallmas. Uglerodning bir shakli boʻlgan grafit elektr tokini oʻtkazadi.
Yarimmetallar nima?
Yarimmetallar — xossalari metallar bilan metallmaslar oraligʻida boʻlgan elementlar. Bizning tasnifimizda ularga oltita element kiradi: bor (B), kremniy (Si), germaniy (Ge), mishyak (As), surma (Sb) va tellur (Te). Kremniy va germaniy yarimoʻtkazgich boʻlgani uchun elektron qurilmalarda ishlatiladi.
Element metall ekanini qanday bilish mumkin?
- Elementni davriy jadvaldan toping.
- U bordan tellurgacha boradigan zinapoyasimon chiziqdan chapda tursa, koʻpincha metall boʻladi.
- Oʻng yuqori qismda tursa, metallmas boʻladi.
- Chiziqning ustida tursa, yarimmetall boʻlishi mumkin, shuning uchun uning kategoriyasini tekshiring.
Dastlabki 20 ta elementdan yettitasi metall: Li, Be, Na, Mg, Al, K, Ca. Qolganlarini dastlabki 20 ta element jadvalidan koʻring.
Nalukh chem ilovasida metallar va metallmaslarni ajratishni oʻrganing
Davriy jadvalda har bir element kategoriyasiga qarab rang bilan ajratilgan. Davriy jadval bepul, roʻyxatdan oʻtish shart emas.
Simulyatorda tekshiring
Nalukh chem ilovasidagi «Metallar va metallmaslar» simulyatorida moddalarning xossalarini tekshirasiz va metallni metallmasdan ajratishni oʻrganasiz.
