Мезгилдик таблицадагы орду
Металл: 84Жарым металл: 6Металл эмес: 20Касиеттери аныктала элек: 8
Сайттагы мезгилдик таблицанын категориялары боюнча 118 элементтин ичинен 84 элемент — металл, 20 элемент — металл эмес, 6 элемент — жарым металл. Калган 8 элемент өтө оор, аларды бир нече атомдон гана алышкан, ошондуктан касиеттери толук изилдене элек.
Металлдар менен металл эместердин айырмасы
| Касиети | Металлдар | Металл эместер |
|---|---|---|
| Сырткы көрүнүшү | Жылтырайт | Адатта жылтырабайт |
| Электр жана жылуулук өткөрүмдүүлүгү | Жакшы | Адатта начар |
| Формасынын өзгөрүшү | Барак болуп согулат, зым болуп созулат | Катуу абалында морт |
| Кадимки шарттагы абалы | Адатта катуу | Катуу, суюк же газ |
| Реакцияларда | Электрон берип, катион пайда кылат | Электрон кабыл алып, анион пайда кылат же жалпы электрондук жуптарды түзөт |
| Оксиддери | Адатта негиздик | Адатта кислоталык |
Бул эрежелердин өзгөчө учурлары да бар. Сымап — кадимки шартта суюк болгон металл. Бром да суюк, бирок ал металл эмес. Көмүртектин бир формасы болгон графит электр тогун өткөрөт.
Жарым металлдар деген эмне?
Жарым металлдар — металлдар менен металл эместердин ортосундагы аралык касиеттерге ээ элементтер. Биздин таблицанын категориялары боюнча аларга алты элемент кирет: бор (B), кремний (Si), германий (Ge), мышьяк (As), сурьма (Sb) жана теллур (Te). Кремний менен германий — жарым өткөргүчтөр, ошондуктан аларды электрондук түзмөктөрдө колдонушат.
Элемент металл экенин кантип билсе болот?
- Элементти Менделеевдин таблицасынан тап.
- Ал бордон теллурга чейинки тепкич сымал сызыктын сол жагында турса, көбүнчө металл болот.
- Оң жогорку бөлүгүндө турса, металл эмес.
- Сызыктын өзүндө турса, жарым металл болушу мүмкүн, ошондуктан категориясын текшер.
Алгачкы 20 элементтин жетөө — металл: Li, Be, Na, Mg, Al, K, Ca. Калгандарын алгачкы 20 элементтин таблицасынан кара.
Металлдар менен металл эместерди Nalukh chem колдонмосунда айырмалаганды үйрөн
Менделеевдин таблицасында ар бир элемент категориясы боюнча түс менен ажыратылган. Менделеевдин таблицасы акысыз жана каттоосуз ачык.
Симулятордо текшер
Nalukh chem колдонмосунун «Металлдар жана металл эместер» симуляторунда заттардын касиеттерин текшерип, металл же металл эмес экенин аныктаганды үйрөнөсүң.
